Λεωφόρος Καλοκαιρινού :Ανέκαθεν εμπορικό κέντρο του Ηρακλείου

Από τους βυζαντινούς ειπώθηκε Strata Imperial, δηλαδή αυτοκρατορικός δρόμος, απο τους Ενετούς Strata Larga. «Πλαθιά Στράτα» όπως ακούγεται και σήμερα δηλαδή, Λεωφόρος Καλοκαιρινού ονομάστηκε αργότερα -ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ-, όπως κι αν έχει όμως ο συγκεκριμένος δρόμος αποτελούσε πάντα κομβικό σημείο της πόλης του Ηρακλείου, και όπως μας αποδεικνύει η παρούσα φωτογραφία ανέκαθεν εμπορικό κέντρο. Κοιτάξτε δεξιά κι αριστερά τα εμπορεύματα που υπάρχουν έξω απο τα μαγαζιά, καθώς επίσης και τον κόσμο, που έστω και σε δεύτερο πλάνο, διακρίνεται να φτάνει έως κάτω χαμηλά....

Ρ.Μ

Ο Πλάτανος της πλατείας Βαλιδέ Τζαμί και τα πέριξ αυτού την δεκαετία του 1950

 

Γράφει η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

 

Το ξέρετε πως στην πλατεία Βαλιδέ Τζαμί- ή Φαλτέ Τζαμί όπως το λέμε φάλτσα οι περισσότεροι παραφράζοντας το όνομα της Βαλιδέ Σουλτάνας -ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ- στο όνομα της οποίας ήταν χτισμένο- υπήρχε κάποτε ένας πλάτανος που  ο κορμός του ήταν αδύνατον να αγκαλιαστεί έστω και από πέντε μεγαλόσωμους άντρες;

Το Ηράκλειο την εποχή του Μεσοπολέμου

 

Ελληνική περίοδος του Μεσοπολέμου ορίζεται η εποχή μεταξύ της Μικρασιατικής Καταστροφής-1923- και της εισόδου της Ελλάδας στο Β.Π.Π.
Η φωτογραφία που βλέπουμε λοιπόν ανήκει στην εποχή εκείνη, συγκεκριμένη χρονολογία δεν ξέρουμε, και είναι τραβηγμένη στο σημείο εκείνο που κάποτε βρίσκονταν η πύλη Βολτόνε, που με τη σειρά της βρίσκονταν μεταξύ της Βικελαίας και της στοάς που υπήρχαν κάποτε τα μπουγατσατζίδικα., δυστυχώς όμως κατεδαφίστηκε το 1856-η πύλη Βολτόνε-.. Με δυο λόγια ο εκ δεξιών δρόμος οδηγεί στην κεντρική αγορά, κι ο εξ αριστερών στη σημερινή Δικαιοσύνης, κι αν κάνω λάθος διορθώστε με. 

Ρ.Μ.

Το λιμάνι του Ηρακλείου στα 1929

 

Πως να ήταν άραγε το λιμάνι της πόλης μας στα 1929; Μια φωτογραφία του MAYNARD OWEN WILLIAMS (), απο το National Geographic magazine μας δίνει την δυνατότητα να δούμε όχι μόνο τις βαρκούλες και τα καΐκια αλλά και να θαυμάσουμε στην αρχή της οδού Πλάνης, ή Ruga Maistra ή Βεζίρ Τσαρσί ή σημερινή 25ης Αυγούστου, ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΑ ΕΔΩ-το ευρωπαϊκό πρόσωπο του Ηρακλείου εκείνης της εποχής με τα μεγάλα κι αρχοντικά κτίρια καθώς επίσης και το περιβόητο ξενοδοχείο ΜΙΝΩΣ-ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΑ ΕΔΩ- που πλέον δεν υπάρχουν παρά μονάχα τα υπολείμματα του.
                                                                                                                                    Ρ.Μ.

Οδός Πυράνθου: Εκεί που βρίσκονταν κάποτε μια παραγκούπολη...

 

Γράφει η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

 

Πολύ κοντά στο Στάδιο Ελευθερίας ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ και πάνω ακριβώς από τη λεωφόρο Πλαστήρα, απέναντι από τα τείχη, στην οδό Πυράνθου κι εκεί που βρίσκεται σήμερα το 49^ο Δημοτικό Σχολείο και το 19^ο Νηπιαγωγείο της πόλης μας, υπήρχε μέχρι και πριν μερικά χρόνια μια παραγκούπολη.

Πόρος, Άγιος Γεώργιος και Λεωφόρος Ικάρου υπο κατασκευή

 

Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη το 1941, δηλαδή τους πρώτους μήνες της γερμανικής κατοχής, από τον φωτογράφο Ernst weight, αρχείο Fotothek Πανεπιστήμιο Βερολίνου, και στο βάθος διακρίνεται καθαρά ο Άγιος Γεώργιος Πόρου καθώς επίσης και οι εργασίες που γίνονται στο παραλιακό κομμάτι για την κατασκευή της λεωφόρου Ικάρου.

                                                                                                                                       Ρ.Μ/

Κάποια σημεία της πόλης μας μερικά χρόνια πριν.

 

Για τις παράγκες στις πύλες έχουμε μιλήσει κι άλλη φορά. Όπως έχουμε μιλήσει και για την Βίγλα καθώς επίσης και για την Οδό Πυράνθου, τον δρόμο που κάποτε ήτανε μια παραγκούπολη της πόλης μας. Με αφορμή όμως τις καινούργιες φωτογραφίες που ανακαλύψαμε στο διαδίκτυο ας δούμε για μια ακόμα φορά πως ήταν τούτα τα σημεία της πόλης μας όχι και πάρα πολλά χρόνια πίσω.

Ρ.Μ.

Λήμνου, Μιχελιδόπαπα. Λασιθίου, Νικ. Πλάτωνα και Δίκτης: Μικροί κι απόκεντροι μα πανέμορφοι δρόμοι της πόλης μας -Εικόνες

 

Γράφει και… περπατά η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Εκτός κέντρου έχετε περπατήσει καμιά φορά; Είπατε ποτέ «σήμερα βρε αδερφέ δεν θα κάνω τον περίπατο μου εκεί που βοά το πλήθος αλλά απόμερα»; Κι όχι, δεν χρειάζεται να είσαι μονόχνοτος κι  αντικοινωνικός για να κάνεις κάτι τέτοιο, απλά όταν το κάνεις, πιστέψτε με,  ανακαλύπτεις αυτά που θες να ανακαλύψεις εσύ και όχι αυτά που σου σερβίρουν οι άλλοι.  

Σήμερα περπατάμε στην Οδό Ψαρομηλλίγγων

 

Γράφει και… περπατά η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Όταν αγαπάς κάτι δεν αρκείσαι στο προφανές...  το ψάχνεις, το εξερευνάς, το μελετάς, ζητάς να το ακουμπήσεις, να το μυρίσεις, να το χαϊδέψεις, να το γευτείς…  

Βαδίζοντας στην οδό Χάνδακος ή Αμπάρ Αλτί

 

 Γράφει η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Για την Piazza delle Biade ή Πλατεία των Δημητριακών του Χάνδακα έχουμε μιλήσει κι άλλη φορά-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ-επομένως ξέρουμε πως μεταξύ του 1562 και του 1590 τις θολωτές αυτές αποθήκες οι Ενετοί τις χρησιμοποιούσαν για να αποθηκεύουν το θερισμένο καρπό για ώρα ανάγκης γι’ αυτό και λέγονταν και σιταποθήκες. Τι έγιναν όμως τα κτίσματα αυτά στο μεταγενέστερο χρόνο;

Οδός Πλάνης ή Ruga Maistra ή Βεζίρ Τσαρσί ή Μαρτύρων 25ης Αυγούστου .

 

 Επιμέλεια κειμένου Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Χαράχθηκε ίσως από τους Άραβες (9ος-10ος αιώνας) και υπήρξε ανέκαθεν ο κυριότερος δρόμος στο Ηράκλειο, που ένωνε το κέντρο της πόλης με το λιμάνι. Στην ενετική περίοδο (13ος-17ος) ονομαζόταν Ruga maistra και ήταν ο πιο εμπορικός και πιο σπουδαίος της πόλης ενώ παράλληλα  εδώ βρίσκονταν και η Λότζα των Βενετών αρχόντων . 

Strata Imperial, Strata Larga, «Πλαθιά Στράτα» και πλέον Λεωφόρος Καλοκαιρινού. Εικόνες.

Επιμέλεια κειμένου Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Υπήρξε ο κυριότερος δρόμος των Βούργων-των προαστίων- που οδηγούσε από το Ξώπορτο – Χανιώπορτα-στις δυτικές επαρχίες και τη Μεσσαρά. Κατά τη Βυζαντινή περίοδο ονομαζόταν Αυτοκρατορικός δρόμος,Strata Imperial, ενώ κατά τη Βενετοκρατία ακούγονταν με το όνομα Strata Largaή Πλαθιά Στράτα όπως ακούγεται και μέχρι σήμερα. Λεωφόρος Καλοκαιρινού ονομάστηκε μετά το το 1930, προς τιμήν του μεγάλου ευεργέτου του Ηρακλείου.

Οδός Γοργολαΐνη: Στα απόμερα μα πανέμορφα και γραφικά στενά της πόλης μας!-Μέρος 2ο

 

Γράφει και… περπατά η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Μέσα από δρόμους-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ-  κρήνες-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ- μνημεία-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ- στενά,-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ- κι ό,τι άλλο τέλος πάντων μας κατέβει, στην πόλη του Ηρακλείου έχουμε περπατήσει, και ξανά περπατήσει, και ξανά μανά περπατήσει, έλα σου όμως που όσο περπατάμε τόσο και συναντάμε ομορφιές που οι περισσότερες μάλιστα δεν είναι εμφανείς ούτε καν στους μόνιμους της κατοίκους, πόσο μάλλον δε στους περαστικούς.

Οδός Πεδιάδος: Δρόμος σκεπασμένος με "Πράσινες Πόρτες", μυρωδιά ρακής και γεύση οφτής πατάτας

 

Γράφει η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Για όσους έχουν ζυγώσει τα πρώτα  …αντα, για όσους έχουν πατήσει τα πρώτα … ηντα ή ακόμα και τα δεύτερα,  είναι χωρίς αμφιβολία αδύνατον να μην σταμάτησαν έστω  και μια φορά στη ζωή τους  στην οδό Πεδιάδος για ρακή, λάχανο και οφτή πατάτα καθώς το μέρος εκεί ήταν το σήμα κατατεθέν για τα μικρά ρακομάγαζα που σε ζάλιζαν από τις μυρωδιές –δέλεαρ όταν τύχαινε να περνάς απ’ έξω. 

Οδός Δαιδάλου: Συνυφασμένη με την ιστορία του Ηρακλείου από την εποχή της πρώτης κατοίκησης

Επιμέλεια κειμένου Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Η οδός Δαιδάλου πήρε το όνομα της από τον Δαίδαλο, τον μεγαλοφυή επιστήμονα των μινωικών μύθων και είναι συνυφασμένη με την ιστορία του Ηρακλείου από την εποχή της πρώτης κατοίκησης, καθώς πιστεύεται ότι ο πρώτος οικισμός είχε αναπτυχθεί στην περιοχή αυτή.

Οδός Σαββαθιανών: Στα απόμερα μα πανέμορφα και γραφικά στενά της πόλης μας!-Μέρος 1ο

 

Γράφει και… περπατά η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

 

Μέσα από δρόμους-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ- κρήνες-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ- μνημεία-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ- στενά,-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ- κι ό,τι άλλο τέλος πάντων μας κατέβει, στην πόλη του Ηρακλείου έχουμε περπατήσει, και ξανά περπατήσει, και ξανά μανά περπατήσει, έλα σου όμως που όσο περπατάμε τόσο και συναντάμε ομορφιές που οι περισσότερες μάλιστα δεν είναι εμφανείς ούτε καν στους μόνιμους της κατοίκους, πόσο μάλλον δε στους περαστικούς.

Οδός Πάροδος Πεδιάδος… ή Βίγλα, ή Καλλιθέα

Επιμέλεια κειμένου Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Λίγο πριν τελειώσει η οδός Πεδιάδος, αριστερά, στο σημερινό Ιατρικό Κρήτης και πρώην κινηματογράφο Ηλέκτρα για τους παλιότερους, ξεκινά – όπως μας ενημερώνει και η ανάλογη ταμπέλα- η περιοχή της Βίγλας της οποίας η ιστορία κρατά από την Ενετική περίοδο.

Στην γειτονιά του Αγίου Ματθαίου: Μια γειτονιά που κάποτε συγκέντρωνε την «αφρόκρεμα του Ηρακλείου»

Επιμέλεια κειμένου Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Για τον ιστορικό ναό του Αγίου Ματθαίου έχουμε μλήσει κι άλλη φορά-δείτε εδώ- για την περιοχή όμως γενικότερα όχι.

 Σύμφωνα λοιπόν με το Νικόλαο Σταυρινίδη, η  συγκεκριμένη γειτονιά άρχιζε από το «Καρά Καδή Μεϊντάνι» δηλαδή την σημερινή πλατεία του Ρήγα Φεραίου, -δείτε εδώ- όπου βρίσκονται τα γραφεία της εφημερίδας “ΠΑΤΡΙΣ” και  η αρχοντική οικία Τσαχάκη.-δείτε εδώ-

Οδός Θεσσαλονίκης: Από τους πιο όμορφους και γραφικούς δρόμους της πόλης μας.

 

Γράφει η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Για την περιοχή έχουμε μιλήσει κι άλλες φορές… η ομορφιά όμως δεν σταματά στην πλατεία των έντεκα ευκαλύπτωνή συνοικία Καρά Καντί -όπως ονομαζόταν παλαιότερα- (Δείτε εδώ) κι ούτε βέβαια στην περίφημη Οικία Τσαχάκη που αποτελεί ένα από τα κομψότερα σωζόμενα αρχοντικά κτήρια της πόλης του Ηρακλείου (Δείτε εδώ) 

Οδός Πετροπουλάκη: Ένα γραφικό στενό του Ηρακλείου που θυμίζει Πλάκα

 

 Γράφει η Ρίκη Ματαλλιωτάκη

Βαρέθηκα να ακούω να λένε πως το Ηράκλειο είναι μια άναρχη μεγαλούπολη στεγνή και άψυχη… αντίθετα, η πόλη της καρδιάς μου κρύβει απίστευτες ομορφιές αν ξέρεις να την περπατήσεις και να την αφουγκραστείς όπως  μπορούν να αφουγκράζονται μονάχα  όσοι αγαπάνε… τους  υπόλοιπους τώρα άστους. Αν δεν θέλω να σε φιλήσω μύξες και σάλια θα σε γεμίσω, όπως πολύ σοφά λέει η λαϊκή μας ρήση.